SSRI : Gevaarlijke troep

[रति]

Zou deze moeder haar kinderen ook gedood hebben zonder antidepressivum Seroxat?

Aurélie doodde haar kinderen van 6 en 8. Ze slikte Seroxat, een medicijn tegen depressies, waarvan steeds duidelijker wordt dat het kan leiden tot geweldsuitbarstingen. Vlak voor het hoger beroep in haar zaak vertellen haar ouders hun verhaal.

Maud Effting en Ellen de Visser15 februari 2019, 16:27
De ouders van Aurélie hebben nog altijd haar eerste gevangenispasje met daarop haar foto: het strakke gezicht, de wilde blik in haar ogen, de mondhoeken naar beneden, ze herkennen haar nauwelijks. Het was vijf dagen nadat het was gebeurd.

Vol ongeloof denkt haar moeder terug aan die stralende herfstdag in oktober 2013, het moment waarop ze naar het huis van haar dochter fietst, met in haar tas het fotoboek dat ze van hun gezamenlijke vakantie heeft laten maken. Ze is later dan anders. Die ochtend heeft ze bedacht dat ze Aurélie even rust moet gunnen, misschien kan ze nog wat slapen. Als ze de straat inrijdt, ziet ze de roodwitte linten. En de politieauto’s.

In een openstaande ziekenwagen ligt haar dochter, onder het bloed. Ze schreeuwt haar naam maar Aurélie reageert niet. Een agent vraagt haar om te vertrekken. ‘Ja, maar dit is mijn dóchter’, roept ze, ‘en waar zijn de kinderen eigenlijk?’

‘Komt u maar even mee’, zegt de agent. In de politiewagen hoort ze dat agenten even daarvoor de voordeur met een stormram hebben geopend en Aurélie op de bank hebben aangetroffen, met snijwonden in haar arm. De gordijnen waren dicht. Pas daarna vonden ze de kinderen.

Rosa, 6 jaar oud, lag op de grond, naast de My Little Pony waarmee ze nog had gespeeld. Ze was bedekt met een dekentje, haar hals was dichtgeplakt met pleisters. Lucas, een ernstig gehandicapt jongetje van 8, lag in zijn bed, zijn ogen dicht. Hij sliep nog toen zijn moeder naar hem toe kwam. Aurélie heeft de kinderen omgebracht met een mes. Eerst Rosa, vervolgens Lucas. Daarna heeft ze geprobeerd zichzelf van het leven te beroven.

De moeder van Aurélie begint te schreeuwen. Dat het niet waar is, dat het niet kán. ‘Het was doodstil op straat’, zegt ze terugblikkend. ‘Het leek alsof niemand meer bewoog.’

Extreme agressie
De zaak van de jonge Apeldoornse moeder is een van de honderden dramatische verhalen die de afgelopen jaren wereldwijd tot geruchtmakende rechtszaken hebben geleid: mannen en vrouwen die op een vreselijke manier hun ouders, kinderen, grootouders, of vrienden ombrachten, en daarna soms zichzelf, in een geweldsuitbarsting die niet bij hen paste. Met in elk geval één overeenkomst: allemaal gebruikten ze een bepaald type antidepressivum, een zogeheten ssri. Medicijnen die levensreddend kunnen zijn als ze de inktzwarte wolken in het hoofd verdrijven, maar die heel soms onverwachte, extreme agressie kunnen oproepen. Dat gebeurt vooral in de beginperiode of bij onregelmatig gebruik, als de dosis in het bloed schommelt. In de Verenigde Staten staan de zaken bekend als The Prozac Killings: Prozac was dertig jaar geleden de eerste ssri op de markt en werd al snel wereldwijd populair.

Dat is de reden waarom Leo en Atie, de ouders van Aurélie, hun verhaal willen doen. Want ook hun dochter slikte een ssri: paroxetine, dat bekendstaat onder de merknaam Seroxat. Ze gebruikte dat middel onregelmatig, zo bleek later uit de aflevergegevens van de apotheek. De vraag die de rechters moeten zien te beantwoorden is deze: heeft ze haar gruwelijke daad gepleegd onder invloed van dat medicijn of was ze op die duistere ochtend waarop ze haar kinderen doodde ten prooi gevallen aan haar depressie? Drie jaar geleden werd ze door de rechtbank veroordeeld voor moord, tot 9 jaar cel en tbs. Een mogelijke rol van de antidepressiva werd door de rechter indertijd terzijde geschoven.

Aankomende week dient het hoger beroep. Voor haar ouders is het cruciaal dat de verdenking van moord, met voorbedachten rade, verdwijnt. Ze hopen dat de rechter erkent dat hun dochter onder invloed van de antidepressiva buiten zichzelf is geraakt. ‘Wat bezielde mij?’, dat is wat ze zichzelf tijdens elk verhoor bleef afvragen, vertelt haar vader. ‘Aurélie heeft haar kinderen omgebracht’, zegt hij. ‘We weten dat daar een bestraffing bij hoort. Maar moord? Nee.’

Terughoudende rechters
Wetenschappers zijn er inmiddels van overtuigd: tussen antidepressiva en agressie kán een relatie bestaan. De afgelopen jaren hebben rechters in de Verenigde Staten, Canada en Australië in tal van zaken uitgesproken dat de pillen op zijn minst een rol moeten hebben gespeeld bij het delict. Verdachten zijn vrijgesproken of milder gestraft. Nabestaanden van slachtoffers van Prozac-moorden en -zelfmoorden hebben van farmaceuten miljoenen euro’s schadevergoeding gekregen.

In Nederland zijn rechters terughoudend, net als elders in Europa. In de ruim tien rechtszaken die hier de afgelopen tien jaar zijn gevoerd, heeft de rechtbank slechts in één zaak een kleine rol aan de antidepressiva toegekend, maar daar in het vonnis geen rekening mee gehouden. Rechters twijfelen: bewijs maar eens dat het de pillen waren die op het moment van het delict invloed hadden. In Groot-Brittannië speelden antidepressiva de afgelopen 30 jaar een rol in 28 moordzaken, zo blijkt volgens de BBC uit cijfers van de Britse inspectie. Bij de Nederlandse Inspectie voor de Gezondheidszorg zijn volgens een woordvoerder geen meldingen bekend.

Farmaceuten van antidepressiva zijn in Nederland tot voor kort nog nooit aangeklaagd. Maar het tij begint voorzichtig te keren, en die beweging wordt opmerkelijk genoeg ingezet door de gebruikers zelf. Eind deze maand dient de stichting SeroxatClaim namens tientallen gedupeerden een collectieve claim in tegen farmaceut GlaxoSmithKline, die zij verantwoordelijk houden voor de schade die zij in hun leven door Seroxat hebben opgelopen. Agressie, zelfmoordpogingen, psychische klachten, geknakte carrières, de honderden verhalen die bij de stichting zijn binnengekomen zijn bedroevend eensluidend. Vorig jaar gebruikten 154 duizend Nederlanders Seroxat, zo blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen. Daarmee is het in Nederland een van de meest voorgeschreven ssri’s.

Vergaande gevolgen
De stichting werd opgericht na een verrassende uitspraak van de Utrechtse rechtbank, in mei 2018. De rechter gaf daarin een patiënt gelijk die GSK, de fabrikant van Seroxat, had aangeklaagd. De zaak draaide om de 33-jarige Gerard Eggebeen die als puber Seroxat kreeg voorgeschreven. Hij was 12 toen zijn vader voor zijn ogen overleed aan een hartstilstand en zijn rouw werd door zijn huisarts aangezien voor een depressie. Het ‘wonderpilletje’ dat hij kreeg voorgeschreven, had vergaande gevolgen, vertelt hij. ‘Ik zat in een soort horrorfilm die niet meer stopte. Gebruikelijke puberale onzekerheid werd doodsangst, gebruikelijke puberale prikkelbaarheid werd blinde woede, soms moordlust. De angst voor alles en iedereen, de paranoia, had me ervan overtuigd dat enkele leraren en wat leerlingen op mijn school, als enige doel op deze aarde hadden om mij dwars te zitten. Ik vond daarom dat hun leven beëindigd moest worden.’

Van huis nam hij een broodmes mee. Het mes werd op tijd ontdekt, hij werd geschorst. Definitief, uiteindelijk. ‘De schaamte kwam pas later. Wat als het gelukt was, wat als die leraren en leerlingen nooit meer thuis waren gekomen? Dan had er in de krant gestaan: Jongen (15) richt bloedbad aan op school. Dan had ik dat op mijn geweten gehad. Met die gedachte valt niet echt te leven.’

In die tijd had hij, afgezien van dat immens depressieve gevoel, geen enkele emotie, vertelt hij. ‘Alles wat je menselijk maakt, de capaciteit tot overwegen, tot relativeren, tot empathie, tot controle over emoties werd geblokkeerd door een pilletje.’

Eggebeen stelde GSK verantwoordelijk voor de gevolgen en de rechtbank gaf hem gelijk. Dat was ‘een wijs en moedig vonnis’, zegt zijn advocaat Ron Lensen. Lensen bestudeerde voorafgaand aan de zaak tal van wetenschappelijke publicaties en bekeek de procedures die Amerikaanse collega’s eerder tegen de farmaceut hadden gevoerd. GSK wist al heel lang dat het antidepressivum bij jongeren tot een verhoogde kans op zelfdoding leidt, maar waarschuwde daar veel te laat voor, vonniste uiteindelijk ook de Utrechtse rechter. Met die uitspraak in de hand kan Eggebeen zijn schade gaan verhalen, en kunnen anderen mogelijk een vergelijkbare route bewandelen. ‘Ik heb zoveel mensen gesproken, hun verhalen snijden door je ziel’, zegt hij. ‘Ook zij hebben recht op erkenning.’ De farmaceut is in hoger beroep gegaan en wil niet op de zaak reageren.

Eggebeen kent alle zaken van de afgelopen jaren: de Haarlemse die haar echtgenoot met een bijl doodde, de piloot van GermanWings, de buschauffeur in de Zwitserse tunnel, Aurélie. ‘Hun brein ging met hen aan de haal, en ik begrijp dat volledig. Hoeveel gezinsdrama’s moeten er nog plaatsvinden waarbij achteraf moet worden vastgesteld dat de dader aan de ssri’s zat?’

Dubbel verdriet
Thuis, bij de ouders van Aurélie, staat naast de televisie een foto van Rosa en Lucas. Het meisje, lachend, bruinverbrand, twee staartjes in het haar, heeft haar arm om haar broertje geslagen. De foto is een paar weken voor hun dood genomen.

Leo en Atie willen om privacyredenen niet met hun achternaam in de krant. Hun hele leven werkten ze in het onderwijs, als docenten Frans en Nederlands. Hun gezinsleven was harmonieus, tot die woensdag in oktober 2013. Sindsdien leven ze met een dubbel verdriet: hun kleinkinderen zijn dood en hun dochter is de dader. In de huiskamer van hun rijtjeswoning vertellen ze urenlang over Aurélie, de middelste van hun drie kinderen. Ze vullen elkaar aan, corrigeren soms de ander, zoekend naar de oorzaak van wat er is gebeurd. Soms stoppen ze even met praten, als ze de beelden van die dag weer voor zich zien.

De man van Aurélie heeft zich van haar laten scheiden. Hij wil niet via de media reageren op de zaak, laat hij in een reactie weten. Hij geeft aan te willen wachten op het onderzoek ter zitting en daar alle vertrouwen in te hebben. Met zijn familie is er geen contact meer. Dat vinden de ouders van Aurélie jammer, maar ze hebben er begrip voor. Het maakt dat ze hun woorden zorgvuldig kiezen.

Lucas, het eerste kind van Aurélie, bleek bij de geboorte meervoudig gehandicapt. Hij hoorde en zag bijna niets, kon niet lopen en praten en had veel zorg nodig. De laatste tijd ging hij achteruit: hij kreeg epileptische aanvallen. Vier keer moesten de grootouders met spoed naar het ziekenhuis omdat hij leek te overlijden. In het laatste jaar van zijn leven was hij nauwelijks nog op de dagopvang: hij lag in het ziekenhuis, verbleef in een instituut voor epilepsie of moest thuis bijkomen.

Op werkdagen kwam de zorg in het gezin vooral op Aurélie neer. Hij werkte fulltime, zij had een deeltijdbaan als schaderegelaar bij een verzekeringsmaatschappij, en werkte deels thuis. Atie: ‘Ze wilde het allemaal goed doen en ook haar dochter niet onder de situatie laten lijden.’ Gaandeweg raakte ze zwaar overbelast, van de huisarts kreeg ze antidepressiva. In de laatste week vertelde Aurélie haar dat ze alles vergat. ‘Ze was zo onrustig. Ze viel van de trap, kon geen minuut stil zitten. Soms wist ze ook niet meer of ze haar medicijnen al had genomen – dan nam ze er nog maar eentje, voor de zekerheid.’

Aantekeningen in haar agenda
Twee keer had ze een droom, de laatste keer een week voordat het gebeurde. Ze sprak met haar moeder over die vreselijke nachtmerrie waarin ze haar beide kinderen met een mes ombracht. De droom voorspelde precies wat er niet veel later zou gebeuren. Haar ouders nemen het zichzelf kwalijk dat ze er niet op hebben gereageerd. Leo: ‘Hadden we maar geweten wat de bijwerkingen waren van Seroxat.’

Aurélie vroeg wel om hulp bij artsen, zeggen haar ouders, zeker de laatste week voor die dramatische woensdagochtend. Maar de psycholoog had geen tijd en de bedrijfsarts stuurde haar naar huis, zo bleek later uit gegevens in haar agenda.

‘Eigenlijk was ik al heel lang vreselijk ongerust’, zegt haar moeder. ‘Haar ogen stonden verkeerd. Ik ging elke dag bij haar langs, soms zelfs met een smoesje. Achteraf heb ik zo vaak gedacht: waarom grepen we niet harder in? Maar het gaat zo geleidelijk. We dachten niet aan de medicijnen. Tegen een psychiater zei ze dat ze het niet meer zag zitten. Ik had het gevoel dat ze niets meer kon hebben.’

Later kwamen ze in haar agenda aantekeningen tegen die illustreerden hoe zwaar ze het had. ‘Gaat niet goed’, stond er dan. ‘Voel me slecht’, of: ‘Rotdag.’ Met uitroeptekens. In de afscheidsbrief die de politie in huis vond en die ze, naar eigen zeggen, schreef vlak voordat ze de kinderen ombracht, stond dat ze niet meer verder wilde: ‘Ik vond het leven moeilijk’, schreef ze. ‘Te moeilijk.’ Die brief kan erop duiden dat ze haar daad heeft gepland, dat de situatie thuis haar boven het hoofd was gegroeid en ze haar kinderen wilde meenemen in de enige uitweg die ze zag. Maar haar ouders en haar advocaat verwerpen die gedachte.

Atie: ‘Lang voordat dit allemaal speelde, heb ik ook paroxetine gebruikt. Ik kreeg woedeaanvallen die uren duurden. Nu begrijp ik pas dat mijn boosheid daarmee te maken had. Je hebt altijd een innerlijke rem, maar die lijkt dan weg te vallen. Wij denken dat dit ook bij haar is gebeurd, dat ze in een waan is geraakt. Ze zou haar kinderen anders nooit iets hebben aangedaan. Ze hield zielsveel van Rosa en Lucas.’

Haar advocaat Job Knoester: ‘Die brief is volledig in de ik-vorm opgesteld, de kinderen komen er met geen woord in voor. Dat is toch opmerkelijk als je van plan bent om ze te doden.’

Verzwegen effecten
De zeldzame maar angstaanjagende keerzijde van antidepressiva is de afgelopen decennia langzaam door volhardende wetenschappers boven water gehaald. Studies leken lange tijd geen problematische bijwerkingen te signaleren, totdat onderzoekers de achterliggende data over alle studiedeelnemers opvroegen. Gewelddadige uitbarstingen bleken soms wel degelijk geregistreerd als bijwerking, ver weggestopt in de bijlagen, maar waren lang niet altijd in de resultaten verwerkt. Toen pas werd duidelijk dat zelfdoding (beschouwd als agressie tegen zichzelf) en gewelddadigheid jegens anderen significant vaker optreden bij patiënten die een ssri slikken.

Voor jonge gebruikers van antidepressiva is die conclusie onomstreden. Vier jaar geleden ontstond een schandaal toen het vakblad British Medical Journal onthulde dat wetenschappers die in opdracht van de farmaceutische industrie onderzoek hadden gedaan naar het effect van Seroxat willens en wetens hadden verzwegen dat het antidepressivum bij jongeren niet beter werkt dan een placebo en bovendien de kans op zelfdoding vergroot. De bijsluiters van Seroxat en andere ssri’s zijn inmiddels aangepast: het wordt afgeraden om de middelen aan jongeren te verstrekken.

Voor volwassen gebruikers is die conclusie minder stevig. Bij mensen met een zware depressie hebben de medicijnen enig effect, concludeerden Britse onderzoekers vorig jaar in vakblad The Lancet, nadat ze vijfhonderd onderzoeken op een rij hadden gezet. De studies die aantonen dat de middelen tot agressie kunnen leiden zijn bovendien ver in de minderheid. ‘Als je naar de rechtbank gaat, kun je niet even zwaaien met tien onderzoeken ter ondersteuning van de zaak’, zegt de Britse hoogleraar psychiatrie David Healy. ‘Je moet kunnen uitleggen waarom er nog veel meer studies zijn die het tegendeel bewijzen, en waarom de medicijnen door de autoriteiten op de markt zijn toegelaten. Dat kan alleen als je durft te verklaren dat veel van de onderzoeken zijn gedaan door wetenschappers die worden betaald door de industrie en dat daarin vaak de achterliggende gegevens ontbreken. Maar daarmee haal je als gewone advocaat wel een wereldprobleem op je hals.’

‘Niet te verklaren’
Healy, die de afgelopen jaren wereldwijd in zeker vijftig rechtszaken optrad als deskundige, onthulde in 2006 als eerste dat geweld en vijandigheid bij volwassen gebruikers twee keer vaker voorkomt, nadat hij via registratie-autoriteiten de beschikking had gekregen over de originele onderzoeksgegevens. De Deense hoogleraar Peter Gøtzsche slaagde er een paar jaar geleden in om via dezelfde weg die conclusie te bevestigen.

Het Nederlandse bijwerkingencentrum Lareb heeft de afgelopen 25 jaar 149 meldingen gekregen over agressie bij gebruikers van een ssri, zo blijkt uit cijfers die voor de Volkskrant zijn verzameld, waarvan een derde over Seroxat. Op aandringen van het Lareb is een paar jaar geleden ook in de Nederlandse bijsluiters van de antidepressiva een waarschuwing opgenomen over de kans op agressie.

Maar de stap van de wetenschap naar de rechtbank blijkt lastig. Er mag dan bewijs zijn dat de pillen tot agressie kunnen leiden, daarmee ben je er nog niet. De depressieve klachten waarvoor ze worden voorgeschreven kunnen op zichzelf namelijk ook gepaard gaan met agressie, tegen jezelf of anderen. Uiteindelijk, zegt Healy, komt het in elke zaak hierop neer: je moet aantonen dat het geweld nooit was ontstaan zónder die medicijnen. Dat is precies waarop het verweer van Job Knoester, de advocaat van Aurélie, de komende week zal zijn gebouwd. ‘Ik heb lange tijd de verkeerde vraag gesteld’, zegt hij in zijn kantoor in Den Haag, ‘namelijk of de medicatie het delict had veroorzaakt. Alle deskundigen zeggen dan dat medicijnen nooit de enige oorzaak kunnen zijn, dat altijd andere dingen spelen. Maar de cruciale vraag moet zijn: zou dit zijn gebeurd zónder de medicatie?’

Knoester heeft Aurélie in de gevangenis regelmatig opgezocht en kan nog altijd niet rijmen wat er is gebeurd. ‘Haar daad is volledig out of character. Mijn advocatenkantoor doet ruim 15 procent van alle tbs-zaken. Ik zie in mijn werk al 24 jaar heel veel mensen die heftige delicten hebben gepleegd en die zijn allemaal op de een of andere manier verklaarbaar. Maar dit valt niet te verklaren.’

Knoester ziet gelijkenis met andere zaken van de afgelopen jaren waarin de daders antidepressiva slikten: Grietje S., die haar zoontje wurgde en haar dochtertje de sloot inreed, Johan S., die zijn vrouw ombracht en zijn zoontje neerstak, Elzelien K. die haar man en dochter doodde met een bijl, Alasam S. die zijn vriendin met een brandblusser doodsloeg en een politieman doodschoot. ‘Telkens is sprake van excessief, bizar geweld dat niet past bij de dader. En niemand die het aan zag komen.’

Iedereen in de omgeving van Aurélie heeft een verklaring afgelegd, zegt Knoester, en allemaal beschrijven ze haar als zachtaardig. ‘Ze was lief, bedeesd en meegaand en ze dacht altijd eerst aan anderen’, vertelt haar moeder. ‘Ze was nooit agressief, zelfs niet als puber. Dat ze zoiets heeft gedaan, is onvoorstelbaar.’

Duidelijkere rol voor rechters
De advocaat heeft het Hof een lijst met uitspraken gestuurd van buitenlandse rechters die in strafzaken rondom ernstige geweldsdelicten een rol aan de antidepressiva hebben toegekend. ‘Als je ziet dat zo’n verband elders wel wordt erkend, maar hier niet, dan ga je Nederland bijna een soort arrogantie verwijten. Nederlandse rechters zijn te voorzichtig en dat levert risico’s op voor de samenleving. Zolang je blijft ontkennen dat medicatie in individuele gevallen een cruciale rol kan spelen en geweld kan veroorzaken, blijven dit soort zaken zich voordoen.’

Ook Anton Loonen, hoogleraar farmacotherapie bij psychiatrische patiënten in Groningen, vraagt zich al jaren af waarom mensen met een psychiatrische ziekte in de rechtszaal anders worden beoordeeld dan mensen met een lichamelijke aandoening. Hij geeft het voorbeeld van de bestuurder die in Amsterdam zeven mensen verwondde door met zijn auto op hen in te rijden: zijn zaak werd geseponeerd omdat hij diabetes bleek te hebben, hij was onwel geworden door een te lage bloedsuikerspiegel. Wat is het verschil, vraagt Loonen zich af, met iemand die in een waan, of door invloed van medicijnen een ander doodslaat? ‘Dat is geen delict maar een ongeluk.’

Loonen, een van de meest gevraagde deskundigen in zaken rondom antidepressiva, vindt dat Nederlandse rechters een veel duidelijkere rol moeten toekennen aan agressie door medicijngebruik. ‘Dat zo’n verband bestaat, mogen we nu echt wel aannemen.’ Volgens hem heeft de medicatie in de zaak van Aurélie waarschijnlijk een relevante rol gespeeld. Ook hoogleraar psychiatrie Robbert-Jan Verkes, die geregeld wordt ingeschakeld als deskundige, uitte in 2017 in de Volkskrant onverbloemde kritiek op de rechtspraak: hij vond dat verdachte Ids I., die in februari 2008 drie mensen neerschoot, onrecht was aangedaan omdat de rechter geen rekening had gehouden met de invloed van antidepressiva op zijn handelen. ‘Hij had verminderd toerekeningsvatbaar verklaard moeten worden. Die middelen hebben een aanzienlijke invloed gehad’, aldus Verkes. Ids I. is veroordeeld tot 24 jaar cel en zit nog altijd vast.

Loonen heeft onlangs besloten om te stoppen als deskundige voor de rechtbank. ‘Er verandert niks, de rechtspraak wil er niet aan. Het voelt voor mij al jaren als water naar de zee dragen.’

Ze was zichzelf niet
Die zombie-achtige blik op dat gevangenispasje van Aurélie – die begrijpen haar ouders achteraf maar al te goed: ze was zichzelf niet. Toen ze in de gevangenis nog antidepressiva gebruikte, is ze onderzocht, zegt haar vader. ‘Ze kreeg allerlei etiketten opgeplakt. Ze vonden dat ze kenmerken had die binnen het autistische spectrum vielen bijvoorbeeld. Het hardst heb ik gelachen om het etiket zwakbegaafd. Ze heeft gewoon de havo gedaan en ze had een goede baan. Pas toen ze van alle medicijnen af was, werd duidelijk dat geen van die etiketten klopte.’ In de gevangenis zat ze aanvankelijk op de psychiatrische afdeling, zegt hij. ‘Ze is overgeplaatst toen ze ontdekten dat ze daar niet hoorde.’

Vader Leo vertelt over de eerste keer dat hij Aurélie weer zag, de middag dat ze onder politiebewaking afscheid mocht komen nemen van haar kinderen, die lagen opgebaard. ‘Er waren twee begeleiders mee, omdat ze bang waren dat ze zich op hen zou storten. Ze zei niet veel, ze heeft wel vreselijk gehuild.’

Toen de kinderen terugkwamen na onderzoek bij het forensisch instituut, heeft oma Atie ze samen met de familie van hun vader aangekleed. In hun mooiste kleren. ‘Ik ben dankbaar dat ik dat mocht doen.’ Ze zouden graag willen weten waar de as van de kleinkinderen nu is. Ze hebben er nog niet om durven vragen.

Nog steeds kunnen ze nauwelijks rouwen om Rosa en Lucas. ‘We worden zo in beslag genomen door deze zaak’, zegt Atie. ‘Maar het verdriet zit er wel natuurlijk. Ik hoef maar een leuk klein meisje met twee staartjes op straat te zien en dan komen de tranen al.’

Reactie van GlaxoSmithKline:
‘We zijn ons bewust van deze tragische situatie maar we kunnen geen commentaar geven op dit specifieke geval. Alle informatie over Seroxat is te vinden in de bijsluiter en in de informatie voor de voorschrijvende arts. Dit geneesmiddel mag alleen worden gebruikt of gestaakt in overleg met, en op voorschrift van een arts. Het is de taak van de arts om samen met de patiënt, gebaseerd op diens medische voorgeschiedenis en specifieke situatie, de meest geschikte behandeling te bepalen.’

Misstand? Tip de Volkskrant
Meer dan ooit heeft de samenleving behoefte aan journalisten die zaken tot op de bodem uitzoeken. Heeft u informatie over een belangrijke misstand die u met de Volkskrant wil delen? Ga naar: volkskrant.nl/tip

Wat wij eerder schreven over de vernietigende bijwerkingen van Seroxat
Ruim twintig patiënten die in hun jeugd het antidepressivum Seroxat hebben gebruikt, dienen eind deze maand een collectieve claim in tegen fabrikant GlaxoSmithKline (GSK). Zij stellen de farmaceut aansprakelijk omdat die niet tijdig heeft gewaarschuwd voor de ernstige psychische gevolgen van het gebruik van het medicijn, vooral agressie en een verhoogde kans op zelfdoding.

Wetenschappers en de farmaceutische industrie verdoezelden bijwerkingen, waardoor een antidepressivum dat zelfmoordgevoelens opwekt bij jongeren toch op de markt kon komen.

De vader van een vrouw die werd doodgeslagen sloeg eerder samen met de dader alarm over de gevolgen van antidepressiva.

Ids Idsardi, die in 2008 onder invloed van Seroxat drie mensen neerschoot, sprak twee jaar geleden met de Volkskrant over zijn daad: ‘De pillen maakten mij tot moordenaar.’

‘Kapot van schuld en schaamte over wat hij iedereen heeft aangedaan’: In het brein van een depressieve dader.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-ac...ben-zonder-antidepressivum-seroxat-~bd3a4864/

 

[Jackss]

Wat een bullshit!!
Alleen de bron al.

Ik ben op dit moment in staat mezelf te kunnen ontwikkelen naar een beter mens en dat is omdat ik baat heb bij mijn SSRI citalopram.
Voor de mensen die het nodig hebben, werkt het.

Een echtgenote met een bijl doorhakken heeft niets met het gebruik van SSRI te maken maar door meerdere invloeden, het is onmogelijk.
Deze man verkeerde of in een psychose, wat aangeeft dat een antipsychoticum misschien een beter idee had geweest voor deze meneer. Of een andere (betere) behandeling.

Ik zit op 40 mg en dat zal chronisch zijn en ik ben 25 jaar. Mijn leven is weer leefbaar en ik heb dat voor een groot deel te danken aan de citalopram wat net een beetje verlichting geeft. En voor dat ik ermee ben gestart was alles zeer donker in het leven.

Dus ik eindig met het volgende
• SSRI’S zijn niet gevaarlijk voor zij die leiden aan depressiviteit (geven notabene serotoine af!)
Mensen die geen of verkeerde behandeling krijgen zijn gevaarlijk!

• Seroxat (paroxetine) is laatste keus middel en wordt NIET voorgeschreven bij klachten gepaard met suicidaliteit of bij het vermoeden daarvan (beoordeling is verplichte bij voorschrijven) en bij jongeren

• Ik heb ook 2x moeten switchen van SSRI omdat die het toch niet voor me waren, zo werkt dat; de een reageert het best op het ene middel en de ander op het andere. Alsof zorgverleners en patiënt bij voorbaat kunnen weten welke goed is voor patiënt...

Erg nutteloze en kortzichtige topic dit.
Echt een krantartikel; en dan nog eens de Volkskrant ook.

 

[8️⃣6️⃣]

@Jackss
Je bent aan het veralgemeniseren, bij jou werkt het goed dus is er niks aan de hand.

Helaas komt bovenstaand krantenartikel niet uit de lucht vallen. Het is een feit dat SSRI's (maar ook antipsychotica) een averechts effect KUNNEN hebben op SOMMIGE mensen wat dus betekent dat de klachten juist verergeren en als er dan een catastrofe gebeurd is dan zou die medicatie daar een rol gespeeld in kunnen hebben.

Feit is dat de farmaceutische industrie dit wist en dit bewust verborgen heeft gehouden, maar inmiddels is deze mogelijke bijwerking officieel erkend door zowel de psychiaters als door de farmaceutische industrie, en dat maakt jouw ontkenning wel heel erg ongeloofwaardig. Dat seroxtat nu niet meer voorgeschreven wordt aan suicidale mensen en jongeren klopt, maar dat was nog niet zo lang geleden dus WEL het geval.

Maar goed, feit is uiteraard ook dat deze medicijnen voor heel veel mensen WEL goed hun werk doen, maar er moet wel degelijk rekening worden gehouden dat er ook mensen zijn bij wie de klachten juist versterkt worden. Dat laatste percentage is niet groot, maar dat is nog geen reden om er dan maar je ogen voor te willen sluiten zoals jij dat nu doet.

Het is dus geen zwart/wit verhaal. Ik ben het niet eens met de titel van dit topic (Dat SSRI's per definitie gevaarlijke troep zijn), ze hebben wel degelijk nut voor heel veel mensen. Maar de totale ontkenning van Jackss is inmiddels dus wel wetenschappelijk weerlegd, die medicijnen kunnen wel degelijk gevaarlijk zijn in sommige gevallen.

 

[ZERO-]

^ Eens met dat. Medicatiegebruik en bijwerkingen en shit, tis een complex verhaal. Laten we vooral niet een middel dat voor veel mensen wel werkt direct in de prullenbak denderen maar óók niet mensen gaan shamen die dagelijks medicatie moeten/willen gebruiken, maar wel nog steeds in 't zicht houden dat er ook 1% is voor wie een middel niet kan werken (of de situatie verslechteren).

Maar ja nuance is ingewikkeld hè.

 

[JoBro]

Ik ben ook al op vrij jonge leeftijd ermee in aanraking gekomen op advies van een psychiater die ik slechts 1 x gesproken heb. Kreeg het direct voorgeschreven na een wat vaag en en moeilijk verhaaltje van mijzelf aan hem. Ik denkt dat ik toen ergens tussen mijn 20e en 25e levensjaar was, Ik heb altijd moeite met data's van gebeurtenissen in mijn leven, voor mij spelen datums geen enkele rol in mijn leven. Alleen de dag dat ik geboren werd weet ik natuurlijk wel, mijn verjaardag en die van mijn ouders weet ik me nog wel te herinneren en ook mijn wat jongere zus maar daar houden het voor mij wel bij op. Ik leefde per dag, en elke dag komt er weer een volgende tot nog toe aan toe tenminste. Ik ben ook door een zeer zware tijd heen gegaan met alle up's en down's die toch ook wel bij het leven horen denk ik maar wat knapte ik pas echt op toen ik zo rond mijn 28e voor het eerst serieus een spiegel onder mijn ogen gedrukt kreeg van mijn moeder op een helder en het enige juiste moment. Ik kwam net uit mijn bed, weer veel te laat zoals gewoonlijk maar nog wel nuchter of wat daarvoor door moest kunnen gaan. Ik blowde in die periode echt enorm veel en had een flink aantal jaren achter de rug met xtc, speed, lsd en paddo's etc gebruik en was ook al steeds vaker aan de sterke drank. En dat alles in combinatie met die seroxat.......... Wat was dat achteraf gezien pas een hel waar ik in leefde toen en mijn ouders die als de dood voor mij waren met mijn extreme stemmingswisselingen. Dat ik ik hun wat aan kon doen of mijzelf. Heb ook zelfs hun huis in brand gestoken omdat ik ergens gehoord had dat je door de rookvergiftiging wel snel dood zou gaan maar daar stak een rookmelder en een een super alerte vader (helaas, moet ik toch nog steeds wel eens zeggen) dus even een stokje voor. Ik werd door de politie afgevoerd en uiteindelijk omdat ik niet controleerbaar was maar gedumpt in een psychiatrische kliniek maar eerst kreeg ik nog een injectie van ze op het bureau nog in de cel waar ik een een zeker wel een uur lang zeker 3 agenten permanent bezig heb gehouden om mijn onder niet lukkende controle moesten zien te houden. Maar ik was helemaal niet zo doorgedraaid als ik me gedroeg. Kan het me tot in de details nog steeds herinneren, ik wist eigenlijk heel goed waar ik mee bezig was en was dus eigenlijk ook best wel heel erg manipulatief. Ik stond op het punt eruit geknikkert te worden door mijn ouders en dan zou ik echt helemaal niets en niemand , alleen zijn met met mijzelf en ik wist dat ik daar niet sterk en hard genoeg voor was dus eigenlijk een soort wanhoopspoging, zwaar onder invloed van dr sterke drank de wiet en die medicatie die ik zeer onregelmatig in nam. Maar kreeg dus die prik en dat is ook het laatste wat ik me herinner van die avond. Die prik bleek later een zogenaamd "depot" te zijn en was echt zeker 4 a 5 dagen bijna alleen maar geslapen. Maar niet in die kliniek, Daar hadden ze mij besef ik me nu wel waarschijnlijk wel door. Ik reageerde waarschijnlijk te snel op die injectie die ik kreeg door dan ook maar meteen rustig te worden. Ik weet inmiddels dat een injectie in je bil toch zeker even de tijd nodig heeft om ook in je hoofd door te dringen. Ik reageerde als iemand die het rechtstreeks in zijn aderen zou krijgen wat bij mij natuurlijk door dat ik door 3 agenten tegen de grond gehouden moest worden mogelijk was geweest als ze daar al op voorbereid zouden zijn geweest. Dus de volgende ochtend om een uurtje of 9 a 10 uur werd ik wakker gemaakt met de mededeling dat ik niet langer een gevaar was voor iets of iemand en daar stond ik dat dan, op mijn zokken want ik had thuis geen schoenen aan toen ze mij mee namem en daar stond ik dan. Ik had de mazzel dat ik die avond ervoor in een kroeg in het dorp waar ik toen woonde van iemand zijn portemonnee had gejat en daar het geld dat daar in zat net genoeg was om mij weer met het openbaar vervoer in een totale staat van op instorten mijn ouderlijk huis heb weten te bereiken en met de mazzel dat mijn ouders al wel aardig konden inschatten dat ik tot niets meer in staat was en die hebben mij in bed gekregen en ben daar met wat hele korte onderbrekingen waarin ik dan ook ineens echt even wakker was toch volgens mijn ouders en dag of 5 bijna permanent heb geslapen. Dat van die prik daar kwamen we achter door dat ik op de 4e dag een afspraak kreeg met een medewerker van die kliniek had dat herinner ik me nog en die zei mij dat ik gezien de blik aan mijn ogen een zeer sterk en lang werkende anti-psichotica had gekregen en dat hij nog zo verbaasd reageerde op het feit dat ik zo op straat werd gezet en dat ik het uberhaupt heb gered om mijn koppie erbij te houden en thuis ben gekomen wat toch wel een stevig uurtje moet hebben gekostmaar verder weet ik van die hele periode erna helemaal niets meer. Tot ik dat moment kreeg dat mijn moeder me een van die ochtenden me gewoon heel nuchter aan me vroeg, Hey Jo, ben je niet gewoon alleen maar verslaafd? Daar kon ik ook echt zelf toen ineens niet meer omheen. Het was of er iets van me af viel en zei ook gewoon ja en vanaf dat moment was ik vrij, dat gevoel had ik er tenminste bij. Mijn ouders hadden natuurlijk allang alles door gesproken met mijn die door alchohol misbruik daar toch uiteindelijk uit is gekomen na een zeer ernstig trauma dat hij in de oorlog was opgelopen en nooit verwerkt had want daar was in die tijden geen oog voor. Je moest hard werken en niet zeuren en ik kan me daar wel een voorstelling van maken nu ik alles wat er over hem te weten viel nu uit heb kunnen zoeken want praten dat doen wij in onze families van beide kanten niet. Dus ik ben opgevoed met alle liefde en zorg tot mijn moeder zelf chraste en met spoed opgenomen werd in het ziekenhuis op een gesloten afdeling. Zij bleek ook weer achteraf dat zij nooit heeft kunnen en durven praten over wat er in haar zelf omging tot die ene fatale dag aan toe. Ik heb mijn moeder nooit zien huilen. Nog steeds niet. En ik ben net als zij, daar kwam ik al snel achter. Mijn moeder was mijn enige veile haven, mijn fundament onder alles waar ik op kon bouwen. Mijn vader is gewoon een heel erg werkende vader met een carriere en zo maar ben mij hem pas gaan herinneren toen mijn moeder dus van die ene op die andere dag weg viel en hij er alleen met met drie jonge kinderen, ik was de oudste en was net elf jaar. Vanaf dat moment tot aan het eerste bezoek een paar weken later toen we naar mijn moeder op bezoek mochten herinner ik ne vooral die onzekerheid. Wat was er met mijn moeder aan de hand? Dat was en bleef toch wel een groot raadsel. Niemand heeft ooit iets aan haar bemerkt dat ze er zo erg aan toe was als toen bleek toen ze het niet meer ging redden en dwangmatige gedachtes kreeg waarin ze ons iets aan zou gaan doen. Maar daar heeft ze perfect me om kunnen gaan voor de buitenwereld en het ergste ook aan ons allemaal, zelfs mijn vader wist ons niet meer te vertellen dat mama overspannen was en een tijdje in het ziekenhuis zou blijven. Dus toen wij die eerste keer weer naar haar toe mochten was ik eigenlijk best blij, het zou wel weer beter gaan met mijn moeder want wij konden haar immers toch ook weer opzoeken? Zelfs mijn vader had haar in die in mijn beleving ongeveer een week of 3 a 4 niet gesproken of gezien. Zou moest met rust gelaten worden. Zo ging dat in die tijd helaas nog. Er was totaal geen oog voor het gezin dat zij achter zich had gelaten, naar wat later bleek. Wij stomden er met onze eigen ziel en zaligheid toch echt alle 4 alleen voor. mijn vader die het ineens allemaal alleen moest zien te redden samen met zijn werk en drie kinderen die hijn eigenlijk niet eens goed kende en wij hem ook niet. Vanaf dat moment dat we daar dus op bezoek gingen en er weer wat kleur aan de hemel stond voor mij tenminste bleek dat eeh hele dure misrekening te zijn geweest van ons. Dat wat we te zien kregen was eén brokje pure ellende te zijn. mijn moeder die ik als als altijd stipt op orde had, voor evenwicht zorgde en mij in ieder geval heel erg veel liefde had gegeven, de liefde die zij als kind niet had kunnen krijgen door de toestanden bij haar eigen thuis in haar jeugd, ze had zichzelf de rol als de perfecte moeder moeder opgelegd en die heeft ze tot op die ene dag aan toe heeft volgehouden met naar ik nu weet, als wij naar bed toe waren dan brak ze die ene fles wijn voor die avond aan. en die ging ook leeg ook. Maar daar ben ik pas jaren later achter gekomen.
Maar die eerste keer dat wij zo blij waren dat we onze moeder weer konden gaan zien werd dus toen in een soort split second moment duidelijk dat het dus helemaal niet beter met haar ging maar juist duizend keer erger dan ik gewend was van haar. Ik zie dat ene moment nog nog steeds als de dag van vandaag voor me. Het enige moment dat mijn moeder mij even aan durfde te kijken vlak voordat we weer weer weg moesten daar. Ik kan me van dat bezoek ook niet veel meer als alleen die ene blik in mijn moeders ogen en die zeiden mij zo veel, te veel. Ik zal die Haldolblik op iemands gezicht meteen herkennen aan die ogen die mij compleet kwijt was geraakt en toen kwam ook het besef dat ze ons er dus maar gewoon in ons eentje liet staan terwijl zij goed verzorgd werd. Dat was natuurlijk een totaal verkeerde indruk die ik ik kreeg maar toen is er echt iets geknapt, kapot gegaan en gedaan door haar met mij. Die ogen die medelijden uitdrukten en alsof ze allang wist dat het nog wel wat tijd zou gaan duren voor zij uberhaupt naar huis zou komen. Dat heeft dus uiteindelijk drie jaar gekost. Drie jaren die ik als een totaal alleen op de wereld met alleen 2 jongere zusjes waar ik naar mijn gevoel verantwoordelijk was als oudste van ons 3'en heb ervaren en toen begonnen ook echt de angst binnen te komen in mijn leven. Maar je kan niet de hel dag maar bang zitten te zijn, ik was oud genoeg om te beseffen en te zien wat er allemaal gebeurde maar had niemand meer waar ik op kon bouwen. Mijn vader heeft die rol zo goed als die maar kon gedaan en ben hem er eeuwig dankbaar voor dat hij zich er er toch ook maar alleen doorheen sloeg. Maar die eerste paar weken tot mijn vader de zeilen had bijgezet heb ik als erg onzeker, angstig maar ook de ultieme vrijhrijheid had geproeft.
Er was immers niemand meer die ons ergens verwachte, we konden met ons drieën eigenlijk gewoon na dat de school uit was en mijn vader die een erg drukke buiten dienst functie had die weliiswaar erg goed betaaalde maar hem uiteindelijk ook met ons allen nop de randje van de afgrond heeft gebracht want in die tijd had je nog geen verplicht ziekenfonds en hij ver diende te goed om bij een reguliere ziekenfonds zich en ons te kunnen verzekeren. En dat heb ik zeer beslist geweten maar wat mijn moeder tot op de dag van vandaag mijn vader de schuld er van gaf, hij is inmiddels al een jaar of drie dood dat mijn vader alle zorgkosten die hij dus niet meer vergoed kreeg omdat wij immers zoals dat toen der tijd nog heette "Particulier "verzekerd waren. En dan werd je er eigenlijk gewoon tegen je gezegd van zoek het lekker zelf maar uit en dat heeft hij toen dus ook maar gewoon gedaan naar zijn beste eer en geweten. Hij heeft elle hulp rond om ons drieën zelf maar ingekocht en heeft heeft zich toen in die periode aardig in de schulden gewerkt. Bewust van wat hij deed maar wat moest hij anders? Dat waren de jaren 80 Hij verdiende gewoon net een paar gulden in de maand te veel om ons in het gewone ziekenfonds te kunnen krijgen maar liep wel tegen onverwacht hoge kosten aan hulpverlening en het pas gekochte koophuis aan in die jaren was het normaal als je in je handjes mocht knijpen als de hypotheekbelasting lager was dan 7,5%. Ik wist wat het inhield om particulier verzekerd te zijn want net als die 2 klasgenootjes van mij waar van de beide ouders als ondernemers bekend waren in het dorp waar wij woonden en dus geacht werden er beter financieel bij te zitten dan het arbeiders volk want wij hoefden geen van drieën naar de verplichte schooltandarts die de staat toen nog gewoon goed regelde voor wie het wat minder breed heeft, maar mijn vader had net de pech om wat boven dat drempeltje die zegt of men dus onder de rijken of de minder bedeelden zoals het toen nog met zo'n mooi werd gezegd terecht kwam. Dat betekenende voor hem dus eigenlijk voldoende goed verdiend om voor alle kosten die er zich maar voor kunnen doen in je leven zelf te kunnen dragen.
En hij heeft zich er mee zonder ook maar iets aan de kwaliteit van de zorgen te beknibbelen gewoon door langzaam aan in die drie jaar bijna een ton aan schulden opgebouwd welliswaar in guldens maar je kunt de huidige waarde van van je gulden van toen wel gewoon voor de huidige euro aanzien.
En dat neem ik mijn moeders reactie daarop tot met tot op de dag vandaag aan toe erg kwalijk al is ze wel wat milder geworden sinds zijn overlijden. En ik begin nu pas weer zolangzamer hand de moeder terug te krijgen die mij op mijn elfde jaar verliet. Want wie heeft er nou een schuld? Mijn vader in dit geval want zij waren en zijn nog steeds voor de wet officieel getrouwd onder "huwelijkese voorwaarden" en heb dat mijn opa en oma toch wel verweten hoor want zij zijn onder druk van mijn opa en oma, van mijn moeders kant toen onder huwelijkse voorwaarden getrouwd anders zouden zij namelijk nooit instemming hebben gegeven aan mijn moeder om met mijn vader te trouwen en dat moest toen nog wel zo volgens de toenmalige wet. Die hebben hun 2 oudste kinderen, mijn oom en en tante dus dus gewoon naar de klote zien gaan door alweer met name, de alcohol. Mijn moeders zus omdat ze net een verheerde vent trouwde die toen ze éénmaal getrouwd waren en zij dus hun toestemming voor hadden gegeven een aardige zuipschuit met bovendien erg losse handjes te zijn die haar eigenlijk tot op haar overlijden toe in de bijstand heeft gebracht met 2 jonge zoons die ze ook aardig lusten trouwens. en hun oudste zoon die al vlug van huis vluchte naar de leger dat indertijd nog een deel van Papoua Nieuw Ginea bezet hield en toen ze dat kwijt raakten aan de Indonesische regering maar snel overstapte, en dus eigenlijk gewoon is gedeserteerd naar het toen en nu nog steeds Australische gedeelte van dat eiland en dus zeker in die jaren zijn gezicht hier hier niet meer kon laten zien om maar niet gearresteerd te worden al hier. Ook hij is als drinkende alcoholist gestorven. Het is een echte familiekwaal gebleken en ik was een jaar of 14 a 15 toen ik al heb besloten mij daar daarniet aan te wagen want ondanks dat mijn moeder weer thuis kwam wonen en weer voldoende opgeknapt zou moeten zijn zijn heb ik dat helaas nooit meer zo ervaren. Daarvan getuigden de lege flessen die ik zich in de loop van de week op bouwden in het schuurtje achter het het huis mij wel voldoende over en ben dus bewust een vaderloze man wat dan wel weer als consequentie heeft dat ik vrouwen daar niet helemaal in durf te vertrouwen dat als ik zeg dat ik geen vader wil zijn van een door mijzelf geschapen kind zij zich daar aan zal houden. Dat heb ik niet in de hand en ben toch wel wat wantrouwig naar eigenlijk bijna iedereen. Mijn vertrouwen in mezelf is allang heel lang kapot en om mijn lot in dat van een ander te leggen durf ik niet genoeg en met de kennis van nu denk ik dat dit een goede beslissing is geweest wat dan hadden mijn kinderen nu kinderen nu met die zelfde genen rond gelopen als mijn mijn overgrootvader, een tiran moet dat zijn geweest al heb ik die nooit gekend en van daar dan uit mijn opa tragische weg maar ook weer ergens die spirit terug gevonden heeft om die ban te doorbreken want ik heb hem nooit als een alcoholist gezien en weet ook zeker dat die tot aan zijn dood aan toe niet meer echt heeft gedronken maar dan komt het toch wel te dicht bij mezelf en mijn functioneren en daarop mijn moeders geschiedenis en daarop weer ik? En werden wij bewust, naar ik nu wel haast zeker weet ook liever bij mijn opa en oma aan mijn moeders kant zijn weg gehouden wat zij ook wel best leken te vinden. Nee dat wil ik een kind niet aandoen. Ik weet dat het niet van veel respect getuigt naar de gene die die dat kind zou moeten baren uitspreek, maar ik laat me serieus zeker weten steriliseren als ik zou weten dat onze wensen daar over niet op 1 lijn zouden liggen en ik dat zal ik ook doen zonder dat met haar te overleggen. We zijn immers baas over ons eigen lichaam. En als dat dus dan zou betekenen dat de relatie daarop strand dan neem ik die consequentie. Klinkt als een aardig kutleven he? Het bewijs ligt immers vlak voor je op je scherm want mijn aanwezigheid op deze site zegt toch op zich al wel genoeg?