Boos: Hoe YYCC haar cliënten traumatiseert

[Jester]

Ik heb gisteren de eerste aflevering van De Jeugdkliniek: Als Niets Meer Werkt (van Ewout, op Videoland) gekeken. Maar eerlijk gezegd heeft me dat nog iets kritischer gemaakt.

De 'liefdevolle confrontatie' waar @LucidLucy het over heeft zag ik persoonlijk in een ander daglicht. Er is bijvoorbeeld een fragment van een meisje dat heeft geschreeuwd tegen haar oma, waar het gesprek over gaat. Uit het gesprek wordt duidelijk dat het meisje zich schaamde, en dat ze daarom in de aanval ging.

In het gesprek zegt de counselor echter alleen "ga eens de schuld en schaamte aan!" Terwijl het in mijn ogen duidelijk is dat het meisje gefrustreerd is en niet weet hoe je dat doet.

Het kwam op mij over als een gebrek aan didactische vaardigheden. Wat volgens mij beter had gewerkt was het schaamtekompas erbij pakken (zie afbeelding), wat laat zien dat er vier reacties zijn op schaamte: terugtrekken, vermijden, aanval op zelf, of aanval op de ander. Dat kompas helpt reflecteren op de schaamte, en vanuit daar een constructievere reactie kiezen.

Bekijk bijlage 70903

Mijn voorkeur zou dus zijn om het gesprek die kant op te leiden, in plaats van iemand alleen maar keihard to confronteren met 'JE SCHAAMT JE!'.

Je ziet ook hoe het meisje op die confrontatie reageert. Ze ervaart nog meer schaamte en probeert zich terug te trekken.

Volgens mij kan zo'n gesprek veel constructiever gevoerd worden. Maar dan heb je wel professionele vaardigheden nodig in het navigeren van gevoeligheden bij dit soort gesprekken. Het komt op mij over alsof de counselors die vaardigheden niet hebben, en als een soort zwaktebod dan maar kiezen voor een confronterende aanpak, waarin zij dan tenminste nog gelijk hebben. Je kunt dat gelijk wel hebben, maar dat betekent niet dat het ook helpt.

Nou is dit natuurlijk maar één observatie die ik indirect waarneem. Ik weet niks van de context, en misschien is dit voorbeeld niet representatief. Maar ik heb dus wel zo mijn twijfels bij of deze methode wel zo effectief is. Ja, confrontatie is soms nodig. Maar vaak heb je ook meer nodig om dat goed te laten landen.

Jaa mee eens hoor! Denk dat t probleem meer is dat veel counselors dus helemaal geen opleiding hebben gevolgd tot bijvoorbeeld ervaringsdeskundige. Veel mensen denken dat je al ervaringsdeskundige bent als je alleen de ervaring hebt, maar het is natuurlijk ook belangrijk om te leren hoe je je eigen ervaring op een professionele manier inzet om anderen te helpen, vooral in een setting als deze waar zeer kwetsbare jongeren zitten

 

[OtherShore]

Als verslaafde moet je gewoon kunnen terugkijken naar de puinhoop die je ervan maakt onder invloed van alcohol of drugs.

Dit is toch wel bijzonder tricky. Aan de ene kant is inzien dat je geen controle (meer) hebt over je gebruik en dat je door je gebruik je leven kapotmaakt misschien de enige manier om te stoppen. Aan de andere kant geeft dat inzicht je een enorm negatief zelfbeeld. En je zat al niet zo lekker in je vel, omdat je het anders niet zo uit de hand had laten lopen.

Schuld en schaamte spelen een rol, maar je wordt ook geïnfantiliseerd. In plaats van een verantwoordelijke volwassene die beslissingen kan nemen over zijn of haar leven, word je als verslaafde als soort "kind" neergezet dat het vermogen om verstandige beslissingen te nemen tijdelijk verloren is.

Dus ja, dan ben je gestopt met gebruiken (in een ideale wereld), maar je voelt je bijzonder waardeloos. En je falen wordt keer op keer benadrukt, zogenaamd om je te motiveren om niet meer te gebruiken. En dat werkt. Soort van.

Maar als je dan weer met jezelf aan de slag moet, de onderliggende problematiek aan moet gaan pakken, dan loop je ondertussen rond met zo'n minderwaardigheidscomplex dat constructieve actie bijna onmogelijk wordt.

Je kunt iemand niet keer op keer neerzetten als iemand die de controle en macht over zijn of haar leven kwijt is en dan op een dag zeggen: "Goh, waarom zet je eigenlijk geen stappen om weer aan het werk te gaan?"

Verslaafde: "Tja, omdat jullie er al een jaar op hameren dat ik geen idee heb wat ik doe, dus ik weet even niet hoe ik dat aan moet pakken." Want kijk, dan moet je ineens weer een verstandige volwassene zijn. Dus wat in één context werkt, werkt in de andere context totaal niet.

Dus ik denk eigenlijk, in het algemeen, dat de behandeling voor verslaving bijna altijd een slechte voorbereiding is voor het vervolgtraject. Je zet één stap naar voren (je gebruikt niet meer) en twee stappen terug (bovenop je onderliggende problematiek voel je je nu ook een zielig hoopje mens).

Voor mij was dat toch reden om op een bepaald punt in mijn behandeling te zeggen: "Ik ben nu klaar met dat gezeik over verslaving." En daar schrokken mijn behandelaars behoorlijk van. But it had to be done.

 

[LucidLucy]

Dit is toch wel bijzonder tricky. Aan de ene kant is inzien dat je geen controle (meer) hebt over je gebruik en dat je door je gebruik je leven kapotmaakt misschien de enige manier om te stoppen. Aan de andere kant geeft dat inzicht je een enorm negatief zelfbeeld. En je zat al niet zo lekker in je vel, omdat je het anders niet zo uit de hand had laten lopen.

Schuld en schaamte spelen een rol, maar je wordt ook geïnfantiliseerd. In plaats van een verantwoordelijke volwassene die beslissingen kan nemen over zijn of haar leven, word je als verslaafde als soort "kind" neergezet dat het vermogen om verstandige beslissingen te nemen tijdelijk verloren is.

Dus ja, dan ben je gestopt met gebruiken (in een ideale wereld), maar je voelt je bijzonder waardeloos. En je falen wordt keer op keer benadrukt, zogenaamd om je te motiveren om niet meer te gebruiken. En dat werkt. Soort van.

Maar als je dan weer met jezelf aan de slag moet, de onderliggende problematiek aan moet gaan pakken, dan loop je ondertussen rond met zo'n minderwaardigheidscomplex dat constructieve actie bijna onmogelijk wordt.

Je kunt iemand niet keer op keer neerzetten als iemand die de controle en macht over zijn of haar leven kwijt is en dan op een dag zeggen: "Goh, waarom zet je eigenlijk geen stappen om weer aan het werk te gaan?"

Verslaafde: "Tja, omdat jullie er al een jaar op hameren dat ik geen idee heb wat ik doe, dus ik weet even niet hoe ik dat aan moet pakken." Want kijk, dan moet je ineens weer een verstandige volwassene zijn. Dus wat in één context werkt, werkt in de andere context totaal niet.

Dus ik denk eigenlijk, in het algemeen, dat de behandeling voor verslaving bijna altijd een slechte voorbereiding is voor het vervolgtraject. Je zet één stap naar voren (je gebruikt niet meer) en twee stappen terug (bovenop je onderliggende problematiek voel je je nu ook een zielig hoopje mens).

Voor mij was dat toch reden om op een bepaald punt in mijn behandeling te zeggen: "Ik ben nu klaar met dat gezeik over verslaving." En daar schrokken mijn behandelaars behoorlijk van. But it had to be done.

En toch werkt het voor de honderduizenden, zo niet miljoenen verslaafden wereldwijd die herstellen middels de twaalf stappen.

Daarbij geldt wel dat het vaak gaat om inventariseren. Kijk de puinhoop in de ogen aan, praat erover, en laat het ook weer los. Je kan niet bij de pakken neer gaan zitten en jezelf constant kwalijk blijven nemen wat je allemaal veroorzaakt hebt. Maar je kan kan het ook niet negeren en vergeten.

Althans, dat vind ik.

En die inventaris dient als basis om je eigen karaktergebreken en positieve eigenschappen in kaart te brengen. Om de patronen te doorgronden die verbinding met jezelf, je naasten en spirituele groei in de weg staan.

Tegenwoordig heeft dit inventariseren voor mij niet zoveel meer te maken met clean blijven. Het biedt me een constante werkvorm om te blijven groeien. En dat vraagt af en toe wel dat ik naar de pijnlijke zaken kijk, en weer loslaat.

 

[OtherShore]

Daarbij geldt wel dat het vaak gaat om inventariseren. Kijk de puinhoop in de ogen aan, praat erover, en laat het ook weer los. Je kan niet bij de pakken neer gaan zitten en jezelf constant kwalijk blijven nemen wat je allemaal veroorzaakt hebt. Maar je kan kan het ook niet negeren en vergeten.

Nou, dat is ook precies de reden dat ik het "tricky" noem. Het gaat om een delicate balans. En uiteindelijk moet er wat mij betreft wel een streep onder.

En die inventaris dient als basis om je eigen karaktergebreken en positieve eigenschappen in kaart te brengen. Om de patronen te doorgronden die verbinding met jezelf, je naasten en spirituele groei in de weg staan.

Tegenwoordig heeft dit inventariseren voor mij niet zoveel meer te maken met clean blijven. Het biedt me een constante werkvorm om te blijven groeien. En dat vraagt af en toe wel dat ik naar de pijnlijke zaken kijk, en weer loslaat.

En hier hoor ik dan toch een beetje in door wat het YYCC ook (in mijn ogen fout) doet: mensen gaan geloven dat de twaalf stappen de oplossing zijn voor alles.

Overigens had ik het hierboven niet specifiek over de twaalf stappen — daar heb ik zelf nooit mee gewerkt. Maar je gaat toch bepaalde patronen herkennen in de verslavingszorg, dus daar doelde ik meer in het algemeen op.

Edit: Ik druk het allemaal ook wat vaag uit, denk 😅 Ik zie gewoon een tendens in de verslavingszorg, zo van: "We moeten deze persoon afbreken, want het enige wat hij of zij wil is drugs gebruiken."

Oké, dan breek je die persoon af en tot op zekere hoogte "werkt" dat: hij of zij gebruikt geen drugs meer.

Maar dan: hoe bouw je die persoon weer op? Hoe geef je die persoon weer agentschap?

En dit gaat dan over mensen die in principe mentaal gezond zijn. Wat als dat voor de verslaving al niet het geval was: wat is het resultaat van deze aanpak als de al niet gezond functionerende persoonlijkheid (als in "persoon zijn" — ik heb het niet over karakter) ook nog eens afgebroken wordt?

Ga dan maar de stukjes oprapen.

 

[LucidLucy]

Oké, dan breek je die persoon af en tot op zekere hoogte "werkt" dat: hij of zij gebruikt geen drugs meer.

Maar dan: hoe bouw je die persoon weer op? Hoe geef je die persoon weer agentschap?

Een goede kliniek doet dit óók. Je kan natuurlijk nooit iemand gebroken weer naar buiten sturen. Dat komt nooit meer goed. En ik kan me voorstellen dat dat in het geval van YWCC zeker weleens gebeurt. Helaas...

Zonder die opbouw, zou het mij persoonlijk ook niet lukken om clean te blijven. Dat is uiteindelijk waar de magie gebeurt. Aan de ene kant dusdanig goed voor jezelf kunnen zorgen dat er minder ellende in je leven gebeurt. (Ellende is dan misschien stevig uitgedrukt, maar dat is even de alomvattende term van destructieve dingen, stress, continu over je eigen grenzen heen gaan, etc.) En aan de andere kant een toolbox opbouwen zodat, als je eenmaal toch in ellende beland, je daar weer uit kan komen.

De twaalf stappen zijn niet de enige oplossing. En ook niet de oplossing voor alles.

Maar in mijn geval, met slechts milde psychiatrische stoornissen, is het wel een oplossing voor heel erg veel.
Uiteindelijk zijn er bepaalde zaken, zeker rondom autisme, die meer om acceptatie vragen. Omdat dat nooit 100% zal zijn als een gemiddeld mens. En daar loop ik zeker nog weleens tegenaan.

Maar dat laat me niet weerhouden om m'n leven voor 100% te leven 💪
(En het liefst nog 20% meer 😝)

Wat bij mijn kliniek wel veel speelde is dat de afbraak veelal in groepssessies plaatsvond. En die opbouw veel meer 1-op-1 met mijn counsellor, met de recovery assistants buiten de groepssessies en uiteraard met de fellows onderling.

Maar er gebeurt ook veel in de verslavingszorg dat echt niet helpend is hoor. Zeker mee eens. Vooral in de grotere GGZ instellingen.

 

[Neo-Shulginist]

Schuld en schaamte spelen een rol, maar je wordt ook geïnfantiliseerd. In plaats van een verantwoordelijke volwassene die beslissingen kan nemen over zijn of haar leven, word je als verslaafde als soort "kind" neergezet dat het vermogen om verstandige beslissingen te nemen tijdelijk verloren is.

Ik snap deze veronderstelling eigenlijk niet helemaal. Waarom zou je als kind behandeld worden? De behandeling is toch juist helemaal gericht op jou helpen verstandige keuzes te maken. Ik kan me eigenlijk geen behandelaar voorstellen die je tegenhoudt op het moment dat je dingen wil gaan doen als geld sparen, sporten, groenten eten, actief ontspannen, en aandacht hebben voor een goed slaapritme.
Het punt is meer dat verslaafden die keuzes dikwijls niet maken omdat drugs belangrijker zijn dan goed voor jezelf zorgen.

 

[OtherShore]

Ik snap deze veronderstelling eigenlijk niet helemaal. Waarom zou je als kind behandeld worden? De behandeling is toch juist helemaal gericht op jou helpen verstandige keuzes te maken.

De opvoeding van een kind is er ook volledig op gericht om een kind te helpen verstandige keuzes te maken, maar de basishouding is dat de volwassene (de behandelaar) weet wat verstandige keuzes zijn en verstandige keuzes kan maken en het kind (de cliënt) nog niet, en dat het kind/de cliënt daarom in het gareel gehouden moet worden. You see my point?

 

[Neo-Shulginist]

De opvoeding van een kind is er ook volledig op gericht om een kind te helpen verstandige keuzes te maken, maar de basishouding is dat de volwassene (de behandelaar) weet wat verstandige keuzes zijn en verstandige keuzes kan maken en het kind (de cliënt) nog niet, en dat het kind/de cliënt daarom in het gareel gehouden moet worden. You see my point?

Ik zie het meer als een kwestie van houding.
Persoonlijk vind ik het ook irritant als mensen proberen te handhaven op basis van positie. Zo van: "Ik ben De Behandelaar dus jij moet naar me luisteren." Daar had ik vroeger als kind al een grafhekel aan als docenten dat deden.

Zo ben ik eens de klas uitgestuurd door een leraar omdat hij iets fout stond uit te leggen, en ik hem verbeterde. Toen was ik "brutaal" en dat ondermijnde zijn gezag.

Ja, dat is een hele snelle manier hoe je mijn respect kan verliezen.

Maar als je een goede behandelaar hebt dan hoeft die niet op basis van positie te redeneren, maar weet die persoon het ook daadwerkelijk beter. Daar komt ook de houding bij van degene die in behandeling zit. Want je bent daar wel om dingen te leren. Als je er een kwestie van ego van maakt, dat je het kleinerend vindt als iemand iets beter weet dan jij, dan ben je zelf op basis van positie aan het redeneren. Eerlijk gezegd vind ik zo'n houding een beetje kinderachtig.

 

[OtherShore]

Maar als je een goede behandelaar hebt dan hoeft die niet op basis van positie te redeneren, maar weet die persoon het ook daadwerkelijk beter. Daar komt ook de houding bij van degene die in behandeling zit. Want je bent daar wel om dingen te leren. Als je er een kwestie van ego van maakt, dat je het kleinerend vindt als iemand iets beter weet dan jij, dan ben je zelf op basis van positie aan het redeneren. Eerlijk gezegd vind ik zo'n houding een beetje kinderachtig.

Nou ja, kinderachtig dat vind ik wat sterk verwoord.

Kijk, je hebt verschillende opvoedstijlen. Jellinek is wat soft. Het YWCC is wat hard. Maar de basis is dat je als verslaafde (hopelijk tijdelijk) moet zeggen: "Ik weet het even niet, dus ik vertrouw maar even op jou."

Maar je gaat een machtsverhouding aan die volledig asymmetrisch is. In het beste geval doe je dat bewust, maar onderschat niet hoeveel er van de kant van de behandelaar ook gemanipuleerd wordt (en dat kaart de documentaire in zekere zin ook aan). Voor een behandelaar is dat makkelijk te rechtvaardigen, want uiteindelijk is van de drugs afblijven goed, toch? Dus daar gaat het vaak mis.

Los daarvan, los van daadwerkelijke misstanden, is de regie over je leven weggeven (want daar komt het tijdelijk op neer), voor een volwassene die in vele gevallen kampt met ernstige onderliggende problematiek, niet altijd positief. Het agentschap, het volwassen zijn, het gevoel van meester zijn over je eigen lot wordt aangetast. De verslaving doet dat ja, maar de behandeling benadrukt dat vervolgens ook nog eens heel sterk. En dan zijn er genoeg mensen die geloven in "eenmaal verslaafd, altijd verslaafd", dus dan blijf je eigenlijk altijd kwetsbaar, altijd hulpbehoevend.

Later in het proces van herstel loop je daar tegenaan, want dan moet je weer gaan functioneren als een normaal mens, en in feite word je daar door de behandeling niet in gesterkt, integendeel. Genezing is, in een bepaalde optiek, zelfs fundamenteel onmogelijk.

Dus ja, kinderachtig... Foucault heeft de psychiatrie niet voor niets bekritiseerd. Dezelfde mechanismen die een rol spelen bij het onderdrukken van de vrouw, of de zwarte medemens, spelen ook hier een rol. En dat heb ik een klein beetje mogen ervaren.

 

[Neo-Shulginist]

Nou ja, kinderachtig dat vind ik wat sterk verwoord.

Kijk, je hebt verschillende opvoedstijlen. Jellinek is wat soft. Het YWCC is wat hard. Maar de basis is dat je als verslaafde (hopelijk tijdelijk) moet zeggen: "Ik weet het even niet, dus ik vertrouw maar even op jou."

Maar je gaat een machtsverhouding aan die volledig asymmetrisch is. In het beste geval doe je dat bewust, maar onderschat niet hoeveel er van de kant van de behandelaar ook gemanipuleerd wordt (en dat kaart de documentaire in zekere zin ook aan). Voor een behandelaar is dat makkelijk te rechtvaardigen, want uiteindelijk is van de drugs afblijven goed, toch? Dus daar gaat het vaak mis.

Los daarvan, los van daadwerkelijke misstanden, is de regie over je leven weggeven (want daar komt het tijdelijk op neer), voor een volwassene die in vele gevallen kampt met ernstige onderliggende problematiek, niet altijd positief. Het agentschap, het volwassen zijn, het gevoel van meester zijn over je eigen lot wordt aangetast. De verslaving doet dat ja, maar de behandeling benadrukt dat vervolgens ook nog eens heel sterk. En dan zijn er genoeg mensen die geloven in "eenmaal verslaafd, altijd verslaafd", dus dan blijf je eigenlijk altijd kwetsbaar, altijd hulpbehoevend.

Later in het proces van herstel loop je daar tegenaan, want dan moet je weer gaan functioneren als een normaal mens, en in feite word je daar door de behandeling niet in gesterkt, integendeel. Genezing is, in een bepaalde optiek, zelfs fundamenteel onmogelijk.

Dus ja, kinderachtig... Foucault heeft de psychiatrie niet voor niets bekritiseerd. Dezelfde mechanismen die een rol spelen bij het onderdrukken van de vrouw, of de zwarte medemens, spelen ook hier een rol. En dat heb ik een klein beetje mogen ervaren.

Haha met Foucault heb je me in één woord/naam overtuigd Love him.

Kennis is macht inderdaad. Alleen ik heb zelf wel het idee dat je in de verslavingszorg daar vrijwillig zit omdat de zelfregie niet goed gaat en je daar verandering in wil brengen. Daarom zie ik verslavingszorg juist als empowering. De behandelaars zijn er om die (gezonde) zelfstandigheid weer voor elkaar te krijgen. Ik vind het oprecht vervelend als jouw ervaring anders is. Dan ga ik me dus afvragen of je (een) behandelaar(s) had die jou niet aankon(den). De meeste zullen immers Foucault niet kennen, laat staan zijn filosofie toepassen in het reflecteren op hun dagelijkse praktijk. Of dat je misschien toch te veel in de weerstand zat en er allerlei dingen bij gaat slepen om maar niet de boodschap binnen te hoeven laten dringen dat de hulp/tips er echt zijn om je te helpen gezonder, gelukkiger, en zelfstandiger te worden.

Dat je nooit zou kunnen genezen van verslaving is een idee waar ik kritisch op ben, juist vanuit Foucauldiaans perspectief. Want verslaving wordt gedefinieerd aan de hand van elf criteria, waarvan je er minimaal drie in aanzienlijke mate moet vertonen. Maar mensen gaan zich vervolgens identificeren met het stempel verslaving wat ze door de geestelijke gezondheidszorg krijgen opgedrukt. Dat is een vorm van biopolitiek
Terwijl het klinisch prima mogelijk is dat je na een behandeling en wat oefening niet meer de hele tijd bezig bent met drugs gebruiken of aan drugs denken en dat je daarom niet meer de minimaal drie kenmerken vertoont. Per definitie ben je dan niet meer verslaafd.

 

[Neo-Shulginist]

Of dat je misschien toch te veel in de weerstand zat en er allerlei dingen bij gaat slepen om maar niet de boodschap binnen te hoeven laten dringen dat de hulp/tips er echt zijn om je te helpen gezonder, gelukkiger, en zelfstandiger te worden.

Maar misschien zit hier ook een verschil in hoe we de zaken zien. Je kunt iets als roken bijvoorbeeld zien als een zelfstandige keuze, die weliswaar ongezond is, maar die je wel ZELF maakt. In die zin kan ik me voorstellen dat behandelaars betuttelend of kleinerend overkomen als ze macht gaan inzetten om je daarvan te weerhouden.

Hoe ik het zie is er bij verslaving echter steeds minder sprake van een zelfstandige keuze. Hoe je keuzes maakt wordt namelijk meer en meer bepaald doordat het middel je motivatie gaat sturen. Ik zie stoppen met roken dus als een bevrijding van de macht het middel over je heeft

 

[LucidLucy]

Mooi verwoord hoor. Ik was die keuzevrijheid echt volledig kwijt. Ik werd geregeerd door die verslavingsgedachten in mijn hoofd en kon daar eigenlijk geen weerstand tegen bieden.

Ik vind mezelf vandaag nog steeds verslaafd. Al zullen anderen hier het woord verslavingsgevoelig beter op zijn plek vinden. Voor mij hebben die dezelfde betekenis.

Maar vandaag de dag kan ik wel keuzes maken. Keuzes op basis van mijn gedachten, mijn gevoel en mijn geweten (intuïtie). Dat kon ik een paar jaar geleden niet. Maar helpt wel ontzettend in het volwassen keuzes kunnen maken.

 

[OtherShore]

Haha met Foucault heb je me in één woord/naam overtuigd Love him.

Hahaha, ja, ik vermoedde al dat Foucault de sleutel was tot je hart.

Alleen ik heb zelf wel het idee dat je in de verslavingszorg daar vrijwillig zit omdat de zelfregie niet goed gaat en je daar verandering in wil brengen. Daarom zie ik verslavingszorg juist als empowering.

Ik vind dat een mooie manier van kijken. Maar ja, ik zat op rock bottom, was eigenlijk suïcidaal — constructief denken was op dat moment voor mij geen mogelijkheid meer. Ik was op weg naar de dood en liever vroeg dan laat.

Maar ja, dan zit je met je vrouw voor de huisarts en de huisarts zegt: je moet naar de kliniek. En dan doe je dat maar. Eerlijk gezegd denk ik dat mijn zelfstandige bijdrage op dat moment zeer minimaal was. Er werd druk op me uitgeoefend; mijn vrouw zei dat ik het moest doen, een vertrouwenspersoon (de huisarts) zei dat ik het moest doen en ik heb het gedaan. Daarna 6 maanden clean gebleven.

Maar de positieve outlook die je beschrijft, nou, die had ik op dat moment totaal niet hoor 😅

Hoe ik het zie is er bij verslaving echter steeds minder sprake van een zelfstandige keuze.

Hier zit de crux. Het gebruik is op een bepaald moment geen zelfstandige keuze meer en stoppen (hoe paradoxaal het ook klinkt) ook niet. En om dan weer je weg terug te vinden naar zelfstandige keuzes maken (nadat je zelfvertrouwen op dat gebied totaal ondermijnd is) — dat is best lastig.