Don Draper
Badass junkie
Lachgas niet verslavend? Marieke kon een paar weken na eerste ballon niet meer zonder
Het begon met twee ballonnetjes op een huisfeestje bij vriendinnen. Na een paar maanden werden de slagroompatronen vervangen door een lachgastank met 250 ballonnen en zat ze de hele nacht in de auto door te halen.
Marieke (21) uit Rotterdam heeft twee jaar lang obsessief lachgas gebruikt. En wie durft te beweren dat het spul niet verslavend is, die lacht ze midden in het gezicht uit. Zij weet beter. Na een behandeling in een afkickkliniek is ze clean. “Maar,” zegt ze, "ik wou dat ik er nooit aan was begonnen.”
Marieke is niet haar echte naam. Vanwege het stigma wil ze anoniem blijven. Toch wil ze graag haar verhaal doen om jongeren te waarschuwen voor de gevaren van lachgas.
Uit verveling
Haar eerste kennismaking met lachgas was twee jaar geleden. “Door corona lag alles stil. De clubs waren gesloten, terrassen waren dicht. Dus we gingen naar huisfeestjes. Daar was eigenlijk altijd lachgas. Ik gebruikte dat nooit, ook geen andere drugs, alleen alcohol. Uit verveling heb ik het toen een keer geprobeerd in plaats van alcohol, omdat je dan nog kan rijden, je wordt na een ballonnetje weer een soort van nuchter.”Al snel kon ze niet buiten de kick van de ballonnen en ging ze steeds vaker gebruiken. Eerst alleen nog de weekenden, maar later ook doordeweeks. “Ik had toen nog niet door dat ik verslaafd aan het raken was, maar als ik dan dagen niet had gebruikt, kreeg ik zweethanden en tintelingen in mijn voeten en handen.”
De hele nacht door
Als Marieke terugkijkt naar haar gebruik, dan denkt ze dat ze binnen een paar weken verslaafd is geraakt. Haar leven veranderde in rap tempo. Ze vervreemde van haar ouders en vriendinnen. “Doordeweek gebruikte ik lachgas van 21 uur ‘s avonds tot vijf uur ‘s ochtends. Dan kwam ik thuis om twee uurtjes te slapen en dan ging werken (afwisselend in de thuiszorg en de horeca, red.). Dan kwam ik ‘s middags om vier uur thuis. Er viel geen gesprek met mij te voeren, ik was gewoon helemaal vlak en geïrriteerd, je kon niks zeggen, iedereen deed alles fout.”De relatie met haar ouders en vriendinnen verslechterde. Daarnaast ontwikkelde Marieke een sociale angst en kreeg ze paniekaanvallen. Hierdoor durfde ze niet meer naar school en stopte ze met de opleiding die ze met veel enthousiasme was begonnen.
Ze kwam in een vicieuze cirkel terecht. Als ze lachgas gebruikte, voelde ze zich uitbundiger en durfde ze meer. “Ik ben van mezelf best wel onzeker. Ik dacht, oké mensen vinden mij dan leuker als ik gebruik. Maar dan was het gas uitgewerkt en dan dacht ik: wat nu?” En zo raakte ze gevangen in die verslaving die onschuldig begon en bijna twee jaar duurde.
De afkickkliniek waar Marieke twee maanden intern verbleef is Brijder Jeugd in Den Haag. Het is de eerste kliniek in Nederland die een speciaal lachgasteam heeft opgericht voor de behandeling van lachgasproblematiek.
“Maar het zou me niet verbazen als dat er binnenkort meer worden, bijvoorbeeld in Amsterdam waar het probleem ook heel groot is. “ Aan het woord is Gwen van Rooij, de behandelaar van Marieke. Brijder Jeugd is pas een jaar actief met de behandeling van mensen met een lachgasverslaving. In een jaar tijd zijn ze van enkele naar veertig patiënten gegaan.
In coma
Dat is nog maar een topje van de ijsberg volgens Van Rooij. “De meeste verslaafden die aankloppen, haken af na een intakegesprek. Zelfs als ze bijvoorbeeld in coma zijn geraakt door hun gebruik of andere heftige gevolgen hebben meegemaakt, zie je dat ze niet doorzetten.”“Het lastige is dat de gevolgen verdwijnen zodra het gas uit het lijf is,” verklaart Van Rooij. “Ik heb patiënten gehad die verlamd zijn geraakt door hun gebruik en zelfs maanden hebben moeten revalideren. Als je dan tegen ze zegt: dat kan zó weer gebeuren, dan zeggen ze ‘ik stop’, maar ze staan nog niet buiten of ze gebruiken alweer.”
Lachgas kan veel schade veroorzaken in het lichaam. Van Rooij: “Het remt de werking van vitamine B12, waardoor de zogenoemde kussentjes om je zenuwen verdwijnen die zorgen weer voor een goede informatieoverdracht. Het kan coma, verlamming en zelfs een dwarslaesie veroorzaken. Daarnaast kan het erectieproblemen geven. En verder zie je veel derdegraads brandwonden aan armen en benen door tanks die tegen hun lijf aankomen.” Psychiatrische symptomen die de behandelaar ziet, zijn: verwarring, achterdocht en suïcidaal gedrag.
Grote kans op terugval
Het aantal verslaafden dat de kliniek weet te vinden is dus nog klein, maar mensen die behandeld zijn, hebben ook nog eens een grote kans op terugval. “Die kans is extreem groot”, zegt behandelaar Gwen van Rooij. Exacte cijfers kan ze niet noemen omdat die nog niet beschikbaar zijn vanwege het relatief korte bestaan van de behandeling.Marieke is inmiddels afgekickt. Ze heeft haar leven op de rit. Het contact met haar ouders en vriendinnen is verbeterd, ze volgt therapieën om van haar onzekerheid af te komen en haar zelfbeeld te verbeteren. Verder is ze met een nieuwe opleiding begonnen. In de kliniek heeft ze geleerd om verleidingen te herkennen en te weerstaan, zoals oefenen in ‘nee’ zeggen in een auto met een lachgastank, waarbij een acteur haar probeert over te halen om nog één keer een ballonnetje te nemen. Marieke: “Ik kan nu sterk nee zeggen tegen mensen die mij proberen te manipuleren. Dus ik ben er van overtuigd dat ik het nooit meer ga gebruiken.“
Tegen jongeren zou ze willen zeggen: "Begin er niet aan, het is niet onschuldig. Lachgas is echt heel slecht, mensen weten niet dat je van een paar ballonnetjes verslaafd kan raken. Als je er een paar doet, kun je niet meer stoppen." En voor de overheid heeft ze ook een boodschap: “Het moet verboden worden uit clubs. Het slaat nergens op dat je in clubs voor vijf euro een ballon kan kopen. Het is ook niet nodig, met een drankje kun je het ook heel gezellig hebben.”
Er is een landelijk lachgasverbod in de maak. Dit had 1 juli 2022 moeten ingaan, maar is verschoven naar 1 januari 2023. Eerder werd de datum al een keer opgeschoven.
Lachgas niet verslavend? Marieke kon een paar weken na eerste ballon niet meer zonder
Het begon met twee ballonnetjes op een huisfeestje bij vriendinnen. Na een paar maanden werden de slagroompatronen vervangen door een lachgastank met 250 ballonnen en zat ze de hele nacht in de auto door te halen.
www.rijnmond.nl
