Wat gebeurt er met medicijnen als ze over de datum zijn? Wordt de werking dan sterker of slechter?
In dit geval slaapmedicatie uit de groep benzodiazepines.
De houdbaarheid voor tabletten en dragees (tabletten met een hard laagje) is 2 jaar. De werking kan afnemen, afhankelijk van hoe je het bewaart. Niet meer te gebruiken: afgebrokkelde of verkleurde tabletten, opengebarsten capsules of aan elkaar gekleefde capsules.
Benzodiazepinen zijn witte tabletten welke in aluminium strips verpakt zijn. Als je die bij normale temperatuur bewaart kan het geen kwaad om ze een aantal weken tot twee maanden over t.g.t. te gebruiken.
De houdbaarheid van twee jaar is een heel algemene richtlijn welke wettelijk is voorgeschreven.
Vooral medicijngebruikers die niet genoeg van een bepaald middel op voorraad hebben en op het laatste moment iets moeten regelen, gaven aan er geen moeite mee te hebben een medicijn te gebruiken waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken.
Niet meteen ziek.
Maar is het slim om dat te doen? Dat ligt vooral aan het medicijn dat je gebruikt. Een zalf kun je bijvoorbeeld minder lang bewaren dan een tablet. Bij de apotheek Van Vaerenbergh leggen ze uit dat het nooit verstandig is om medicijnen na de houdbaarheidsdatum te gebruiken. Tegelijkertijd geven ze aan dat je heus niet meteen ziek wordt als je een keer een verouderde pijnstiller slikt. “Medicijnen worden nooit zomaar giftig, al kan hun werkzaamheid wel afnemen. Dat komt doordat het actieve ingrediënt in medicatie geleidelijk aan afbreekt.”
Meestal veranderen medicijnen niet als ze over datum zijn, of ze worden enigszins zwakker.
Onderzoeken van het Amerikaanse leger toonden bijvoorbeeld aan dat benzodiazepines nog volkomen effectief zijn tot acht jaar na productie, in plaats van de door fabrikant opgegeven vijf jaar.
Verder analyseerden onderzoekers 14 verschillende verlopen medicijnen en ontdekten ze dat 12 een concentratie van ten minste 90 procent behielden.
Wat nog opmerkelijker is, is dat de medicijnen tientallen jaren oud waren.
De geneesmiddelen die in het onderzoek werden gebruikt, werden in een winkelapotheek gevonden in hun originele, ongeopende verpakking en waren 28 tot 40 jaar eerder verlopen. Bij het onderzoek waren acht geneesmiddelen betrokken met 14 verschillende actieve ingrediënten, waaronder codeïne, methaqualon, amfetamine, hydrocodon, pentobarbital, aspirine en paracetamol.
Het Shelf Life Extension Program, beheerd door de FDA en het Amerikaanse ministerie van Defensie, test de veiligheid en stabiliteit van geneesmiddelen gedurende langere perioden onder gecontroleerde opslagomstandigheden. Het maakt het mogelijk dat medicijnen tot 23 jaar worden bewaard nadat ze zijn verlopen, als uit tests blijkt dat ze krachtig blijven. Vervaldatums op medicijnen variëren doorgaans van 12 tot 60 maanden na productie.
"De vervaldatum betekent vanuit het standpunt van de fabrikant dat ze bereid zijn om de potentie en werkzaamheid van het medicijn zo lang te garanderen", zei hoofdauteur Lee Cantrell, een professor in klinische farmacie aan de Universiteit van Californië, San Francisco. "Het heeft niets te maken met de daadwerkelijke houdbaarheid."
